ห้องเรียนประสิทธิภาพ

New Classroom Layout

จากผลการศึกษาเรื่องเทคนิคการสอนเพื่อให้นิสิตตั้งใจเรียนในชั้นเรียน ที่นำเสนอในงาน i-Knowledge Sharing Day ซึ่งจัดขึ้นในวันศุกร์ที่ 8 ตุลาคม 2553 ได้มีการศึกษาถึงปัญหาเกี่ยวกับห้องเรียนที่มีผลต่อประสิทธิภาพการเรียนรู้  กลุ่ม KM เครื่องกล จึงได้สานต่อการศึกษา โดยการสนับสนุนจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ ได้ปรับปรุงห้องเรียนแบบบรรยาย 318 ตึก 3 โดยสำรวจความต้องการเพิ่มเติม กำหนดความต้องการเบื้องต้น ปรับปรุงห้องเรียน ทดสอบใช้งานจริง แล้วจึงสอบถามความเห็นของอาจารย์และนิสิต ซึ่งได้ผลตอบรับอย่างดีเยี่ยม

 

1. ปัญหาและแนวทางแก้ไข

1.1 ปัญหาที่พบ

ห้องเรียนแบบบรรยายส่วนใหญ่มักมีกระดานไวท์บอร์ดยาวตลอดแนว มีฉากฉายสไสด์บังตรงกลางด้านหน้า ประกอบกับการวางโต๊ะคอมพิวเตอร์
ส่วนกลางด้านข้าง ทำให้แนวสายตาของนิสิตที่มองขึ้นถูกบังอย่างมาก รวมถึงมีแสงสะท้อนบนฉากฉายสไสด์และกระดานมาก จนอาจารย์ผู้สอน
มักสังเกตเห็นนิสิตที่พยายามอ่านข้อความด้วยความยากลำบากบ่อยครั้ง

1.2 ข้อเสนอแนะในการปรับปรุงห้องเรียน

จากการวัดระยะในห้องเรียนจริง และระดมความคิด ได้สรุปข้อสรุป ดังนี้

  1. เปลี่ยนฉากฉายสไสด์มีขนาดใหญ่ขึ้นจากเดิมด้านกว้าง 70 นิ้ว เป็น 100 นิ้ว และวางฉากไว้มุมด้านซ้ายของนิสิต (ติดฝั่งหน้าต่าง)
    ในลักษณะเฉียง
  2. จัดทำสายต่อสำหรับเครื่องฉายแผ่นทึบกับโปรเจคเตอร์ และมีสายแยกสำหรับเข้าโน๊ตบุ๊ครอไว้โดยไม่ต้องถอดสายมาเสียบเอง
    ถ้าต้องการใช้งานส่วนใดก็เปิดที่สวิตซ์ด้านบนได้เลย
  3. เปลี่ยนกระดานเป็นสองชั้น โดยให้สามารถชักขึ้นลงได้ เพื่อใช้ประโยชน์จากความสูงของเพดาน เปลี่ยนกระดานเป็นวัสดุที่ลดการสะท้อนแสงและลดแสงสะท้อนจากภายนอก
  4. ปรับระบบไฟส่องกระดาน โดยเพิ่มไฟบนเพดานด้านหน้าตรงกลางอย่างเดียว และทำสวิทซ์เปิด/ปิดสองทาง คือที่รวมหน้าประตู
    และที่ด้านข้างกระดานด้านซ้ายมือ
  5. ย้ายชั้นใส่เครื่องเสียงจากด้านหน้าประตูมาที่ด้านล่างที่ฉายสไลด์ รวมถึงมีตู้เก็บปากกาสำรองและอื่น ๆ สำหรับใช้งานฉุกเฉิน
  6. ย้ายโต๊ะคอมพิวเตอร์ส่วนกลางไว้ด้านล่างจากเดิมบนพื้นยกชั้นด้านหน้า เพื่อไม่ให้บังแนวสายตานิสิตและสะดวกในการใช้
  7. จัดเตรียมโต๊ะยาวอีกหนึ่งตัว สำหรับวางที่ฉายแผ่นทึบและโน๊ตบุ๊คที่เตรียมมาเอง
  8. หาชั้นมีล้อเคลื่อนที่ได้ สำหรับวางเครื่องฉายแผ่นใส เพื่อเลื่อนเก็บได้เมื่อไม่ต้องการใช้งาน
  9. ให้สวิตซ์ไฟ โปรเจคเตอร์ และเครื่องปรับอากาศ รวมกันอยู่ที่ประตูทางเข้าด้านหน้า เพื่อให้เปิดปิดได้สะดวกและประหยัดพลังงาน
  10. เปลี่ยนหลอดไฟเป็นสีนวล ที่เหมาะสมกับการอ่านมากกว่าแสงที่สว่างจ้าจากหลอดสีขาว
  11. ล้างและตรวจเช็คเครื่องปรับอากาศเพื่อให้อากาศในชั้นเรียนสะอาดและประหยัดพลังงาน
  12. ย้ายนาฬิกาจากด้านหน้าไปไว้ผนังด้านที่มีประตู
  13. สำหรับระบบเสียง ควรมีไมค์ลอย เพื่อสามารถใช้มือประกอบในการอธิบายร่วมกับการเขียนกระดานได้สะดวกขึ้น

1.3 รายการที่ปรับปรุงจริงและผลที่ได้

เปลี่ยนเครื่องฉายโปรเจคเตอร์ การเปลี่ยนฉากฉายสไสด์ (รายการ 1) และย้ายเครื่องคอมพิวเตอร์ (รายการ 7) ทำให้ได้ภาพฉายที่ชัด
มากกว่าเดิม และเพิ่มพื้นที่เขียนกระดาน

 

2. Feedback จากผู้ใช้

ในด้านอาจารย์ผู้สอน ได้สอบถามผู้ใช้ห้องเรียนสำหรับวิชาบรรยายของภาควิชาเครื่องกลและไฟฟ้า ได้ผลตอบรับการปรับปรุงห้องเรียน
อย่างดีมาก และยังมีอาจารย์ที่แสดงความประสงค์อยากย้ายมาใช้ห้องเรียนที่ปรับปรุงใหม่ด้วย

ในส่วนนิสิต ได้ผลสอบถามนิสิตที่ลงเรียนรายวิชา 2103211 Statics, 2103213 Mechanics I และ 2103322 Machinery ในภาคต้น
ปีการศึกษา 2554 จำนวน 93 คน ดังนี้

2.1 ความพึงพอใจในการปรับปรุง

ให้นิสิตเลือก 5 ระดับ คือ ชอบมาก ชอบ เฉย ไม่ชอบ และไม่ชอบมาก แล้วคำนวณระดับความพึงพอใจเป็นร้อยละจากจำนวน
(ชอบมาก + ชอบ -ไม่ชอบ -ไม่ชอบมาก) หารด้วยจำนวนนิสิตทั้งหมด

1. ตำแหน่งฉากฉายสไลด์อยู่ด้านข้างดีกว่าเดิม  76%
2. มุมในการวางฉากฉายสไลด์ใหม่มีความเหมาะสม   75%
3. การใช้สไลด์ร่วมกับการเขียนกระดานดีกว่าเดิม  81%
4. บรรยากาศการเรียนโดยรวมดีกว่าเดิม 78%

2.2 การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นจริงในการเรียนการสอน

ให้นิสิตเลือก 3 ระดับ คือ จริง เฉย ไม่จริง และไม่ชอบมาก แล้วคำนวณระดับความพึงพอใจเป็นร้อยละจากจำนวน (จริง -ไม่จริง)
หารด้วยจำนวนนิสิตทั้งหมด

1. แสงสว่างของโปรเจคเตอร์ทำให้เห็นชัดกว่าเครื่องเดิม    78%
2. มองเห็นและอ่านสไลด์ได้ง่ายขึ้น  74%
3. มองเห็นและอ่านกระดานได้ง่ายขึ้น     48%
4. โจทย์ในรายวิชาต้องใช้เนื้อที่กระดานมาก    78%
5. เข้าใจเนื้อหาได้ดีขึ้นเพราะมีพื้นที่กระดานมาก  48%
6. อุปกรณ์อื่นในห้องไม่บังกระดานและฉากฉายสไลด์   70%

2.3 สิ่งที่ต้องการให้ปรับปรุงห้องเรียนนี้เพิ่มเติม และ ห้องเรียนอื่น

ให้เลือกไม่เกิน 3 ลำดับ  แสดงผลด้วยจำนวนเลือกต่อคำตอบทั้งหมด

  ห้องนี้  ห้องอื่น
ย้ายตำแหน่งฉากฉายสไลด์ไปด้านข้าง     -    14%
เพิ่มขนาดของฉากฉายสไลด์      -    12%
เปลี่ยนโปรเจคเตอร์ใหม่      -     5%
เปลี่ยนตำแหน่งเครื่องคอมพิวเตอร์และโต๊ะหน้าห้อง     7%     2%
เพิ่มพื้นที่กระดานเป็นสองชั้น    11%     5%
ลดแสงสะท้อนบนกระดาน      18%    15%
ปรับปรุงระบบเครื่องเสียง     6%     2%
ปรับปรุงระบบแสงสว่าง    10%     2%
ปรับปรุงโต๊ะเก้าอี้ที่นิสิตนั่ง       13%    11%
เปลี่ยนปากกาเขียนกระดานให้สีเข้มและเส้นใหญ่      17%    14%
ปรับปรุงระบบ WIFI    16%    15%

 

 

3. ข้อสรุปและแนวทาง

จากกิจกรรมด้านบน สามารถสรุปแนวทางในเบื้องต้นได้ดังนี้

  1. แนวทางการปรับปรุงมาจากการระดมสมองด้านปัญหาที่พบจริง ประกอบกับการพิจารณาที่มีพื้นฐานบนการยศาสตร์ (ergonomics)
  2. ทั้งอาจารย์และนิสิตมีความพึงพอใจต่อการจัดห้องเรียนแบบใหม่อย่างมาก
  3. ปัญหาที่นิสิตให้ความสำคัญมากที่สุดคือการมองเห็น (visibility) ในห้องเรียน สำหรับทั้ง presentation และ กระดานดำ ซึ่งมีปัญหาจาก
    ขนาดและการสะท้อนแสง
  4. นิสิตให้ความสำคัญกับการบรรยายโดยใช้กระดาน ซึ่งตรงกับผลที่ได้จากการศึกษาในเรื่อง CRW Model
  5. ข้อเสนอแนะด้านโครงการนำร่องคือทดลองปรับเปลี่ยนห้องเรียนเพิ่มเติม
  6. สำหรับการปรับปรุงห้องเรียนในอนาคต ควรใช้ข้อเสนอแนะจากการศึกษาในโครงการนำร่องเป็นแนวทางสำหรับห้องเรียนแบบบรรยาย